Waterfall và Agile: chọn cách quản lý dự án phù hợp với loại việc

Khi bắt đầu một dự án, câu hỏi không chỉ là làm gì mà còn là làm theo cách nào. Hai cách tiếp cận phổ biến nhất là Waterfall, tức thác nước, và Agile, tức linh hoạt. Không có cách nào tốt hơn tuyệt đối. Mỗi cách phù hợp với một loại dự án.

Waterfall: tuần tự từng bước

Dự án đi qua các giai đoạn nối tiếp nhau như nước chảy từ trên xuống: phân tích yêu cầu, thiết kế, thực hiện, kiểm tra, bàn giao. Giai đoạn trước xong mới sang giai đoạn sau.

Phù hợp khi:

• Yêu cầu rõ ràng và ít thay đổi.
• Chi phí thay đổi giữa chừng rất cao, như xây dựng.
• Có quy định pháp lý yêu cầu các bước tuần tự.
• Khách hàng muốn biết trước chính xác kết quả và chi phí.

Hạn chế: khó thay đổi khi đã đi xa, phát hiện vấn đề muộn.

Agile: chia nhỏ và lặp lại

Dự án được chia thành các chu kỳ ngắn. Mỗi chu kỳ tạo ra một phần kết quả dùng được, lấy phản hồi, điều chỉnh cho chu kỳ sau.

Phù hợp khi:

• Yêu cầu chưa rõ, sẽ rõ dần khi làm.
• Thị trường, nhu cầu thay đổi nhanh.
• Có thể giao kết quả từng phần.
• Khách hàng sẵn sàng tham gia góp ý thường xuyên.

Hạn chế: khó dự đoán chính xác chi phí và thời gian tổng thể từ đầu.

So sánh nhanh

• Kế hoạch: Waterfall chi tiết từ đầu. Agile chi tiết cho gần, phác thảo cho xa.
• Thay đổi: Waterfall hạn chế. Agile chào đón có kiểm soát.
• Giao kết quả: Waterfall một lần cuối dự án. Agile nhiều lần.
• Khách hàng tham gia: Waterfall chủ yếu đầu và cuối. Agile suốt quá trình.

Kết hợp cả hai

Nhiều dự án thực tế dùng cả hai:

1. Khung tổng thể theo Waterfall: các mốc lớn, ngân sách, hạn chót cố định.
2. Bên trong mỗi giai đoạn theo Agile: chia nhỏ, họp ngắn, điều chỉnh liên tục.

Ví dụ: một dự án nội thất có mốc thiết kế, thi công, bàn giao cố định, nhưng giai đoạn thiết kế làm theo vòng lặp với khách: phác thảo, góp ý, chỉnh sửa.

Công cụ hỗ trợ cả hai cách

Trên SupaNhanh, biểu đồ Gantt phù hợp với cách nhìn Waterfall: các giai đoạn nối tiếp trên dòng thời gian. Bảng Kanban phù hợp với nhịp làm việc Agile hằng ngày. Cùng một dự án có thể xem bằng cả hai cách, nên bạn không phải chọn một.

Chọn phương pháp là chọn công cụ cho công việc. Hiểu cả hai giúp bạn chọn đúng, hoặc kết hợp khéo léo.